Przewlekłe dolegliwości bólowe kręgosłupa oraz rwa kulszowa stanowią jedno z najczęstszych wyzwań współczesnej medycyny. Problemy te wynikają zazwyczaj z mechanicznego ucisku lub stanu zapalnego struktur nerwowych, wywołanego m.in. przez dyskopatię, przepuklinę krążka międzykręgowego czy zmiany zwyrodnieniowe. Gdy tradycyjna farmakoterapia i rehabilitacja nie przynoszą ulgi, a stan pacjenta uniemożliwia codzienne funkcjonowanie, poszukuje się metod pośrednich między leczeniem zachowawczym a operacją chirurgiczną. Jednym z takich rozwiązań jest selektywna blokada korzeni nerwowych.

Procedura ta ma na celu nie tylko szybkie ograniczenie odczuwania bólu, ale pełni również istotną funkcję w precyzyjnym diagnozowaniu źródła problemu. Pozwala to na dokładne zlokalizowanie uciśniętego nerwu, co ma duże znaczenie przy planowaniu dalszej terapii.

Czym jest selektywna blokada korzeni nerwowych i jak działa na ból kręgosłupa?

Selektywna blokada korzeni nerwowych (ang. Selective Nerve Root Block – SNRB) to precyzyjny zabieg diagnostyczno-terapeutyczny. Polega on na celowanym podaniu leku znieczulającego oraz przeciwzapalnego bezpośrednio w przestrzeń otaczającą konkretny korzeń nerwowy, który wysyła sygnały bólowe. Działanie leku opiera się na przerwaniu przewodnictwa nerwowego oraz wygaszeniu miejscowego odczynu zapalnego, co pozwala zmniejszyć obrzęk uciśniętej tkanki.

W odróżnieniu od klasycznych zastrzyków domięśniowych, blokada selektywna działa dokładnie w miejscu powstawania problemu. Dzięki temu możliwe jest zastosowanie mniejszej dawki substancji czynnej przy jednoczesnym osiągnięciu pożądanego efektu miejscowego, bez obciążania całego organizmu działaniem ogólnoustrojowym.

Przeczytaj więcej na: https://carolina.pl/centrum-leczenia-bolu/blokada-selektywna-korzeni-nerwowych/.

Kiedy warto zastosować blokadę kręgosłupa? Wskazania przy rwie kulszowej i dyskopatii

Wskazania do wykonania selektywnej blokady korzeniowej obejmują stany chorobowe przebiegające z silnym bólem o charakterze korzeniowym (radikulopatią), który promieniuje do kończyny dolnej lub górnej.

Zabieg ten jest najczęściej rozważany w następujących sytuacjach:

• ostry i przewlekły przebieg rwy kulszowej, rwy udowej lub ramiennej, gdy ból utrudnia poruszanie się i sen,
• zaawansowana dyskopatia i przepukliny krążków międzykręgowych uciskające struktury nerwowe,
• stenoza (zwężenie) kanału kręgowego lub otworów międzykręgowych na tle zmian zwyrodnieniowych,
• brak satysfakcjonującej poprawy po co najmniej kilku tygodniach stosowania leków doustnych i fizjoterapii,
• potrzeba jednoznacznego potwierdzenia, który poziom kręgosłupa odpowiada za objawy przed planowaną operacją.

Jak wygląda zabieg selektywnej blokady korzeniowej pod kontrolą RTG lub tomografu (CT)?

Wprowadzenie igły w bezpośrednie sąsiedztwo struktur nerwowych wymaga ogromnej precyzji. Z tego względu nowoczesne procedury tego typu wykonuje się wyłącznie pod kontrolą aparatury obrazowej w czasie rzeczywistym – najczęściej za pomocą ramienia C (aparat RTG) lub tomografii komputerowej.

Procedura przebiega według następujących etapów:

• Pacjent układa się na brzuchu lub boku na stole zabiegowym, po czym lekarz dezynfekuje skórę i stosuje znieczulenie miejscowe.
• Pod kontrolą podglądu rentgenowskiego lekarz precyzyjnie kieruje cienką igłę w stronę właściwego otworu międzykręgowego.
• Po dotarciu w wyznaczone miejsce podaje się niewielką ilość kontrastu, aby upewnić się, że igła znajduje się w bezpiecznej pozycji i płyn otoczy właściwy nerw.
• Następnie aplikowana jest właściwa mieszanka leków (zazwyczaj środek znieczulający o długim działaniu oraz sterydowy lek przeciwzapalny).

Jak szybko działa blokada kręgosłupa i jak długo utrzymuje się efekt przeciwbólowy?

Efekt działania procedury bywa dwufazowy. Pierwsza ulga pojawia się zazwyczaj niemal natychmiast po wstrzyknięciu preparatu, co wynika z działania miejscowego środka znieczulającego. Ten efekt może ustąpić po kilku godzinach. Właściwe działanie terapeutyczne, za które odpowiada składnik sterydowy, rozwija się w ciągu od 2 do 5 dni, w miarę jak wygaszany jest stan zapalny wokół nerwu.

Czas utrzymywania się korzyści z zabiegu jest cechą wysoce indywidualną:

• U części pacjentów blokada pozwala całkowicie przerwać błędne koło bólu, umożliwiając powrót do sprawności i rozpoczęcie celowanej rehabilitacji.
• U innych działanie przeciwbólowe utrzymuje się przez okres od kilku tygodni do kilku miesięcy, dając czas na regenerację tkanek.
• W przypadkach bardzo dużego stopnia ucisku mechanicznego efekt może być krótszy, co stanowi dla lekarza jasną informację o konieczności rozważenia operacji.

Przeciwwskazania i skutki uboczne – czy blokada selektywna nerwów jest bezpieczna dla pacjenta?

Selektywna blokada korzeni nerwowych, wykonywana pod kontrolą radiologiczną przez doświadczonego specjalistę, charakteryzuje się dobrym profilem bezpieczeństwa. Wykorzystanie aparatury obrazowej pozwala niemal całkowicie wyeliminować ryzyko przypadkowego uszkodzenia nerwu czy naczyń krwionośnych.

Istnieją jednak ogólne przeciwwskazania do jej wykonania, wśród których wymienia się czynne infekcje ogólnoustrojowe, stany zapalne skóry w miejscu planowanego wkłucia, zaburzenia krzepnięcia krwi oraz ciążę (ze względu na użycie promieniowania RTG). Do przejściowych skutków ubocznych należeć mogą: krótkotrwałe osłabienie siły mięśniowej lub drętwienie nogi bezpośrednio po zabiegu, niewielki ból w miejscu wkłucia oraz przejściowe wahania ciśnienia tętniczego bądź poziomu cukru we krwi, wywołane podaniem sterydu.